De deelfiets is volwassen aan het worden
Wat merkt een gebruiker?
Heel simpel: je opent de app, loopt naar de hub, ontgrendelt en fietst weg. Als de fiets er niet staat, niet werkt of het slot dienst weigert, haak je af. Dát is de kern van deelmobiliteit: betrouwbare beschikbaarheid. In Nederland zijn OV-fiets en vrije aanbieders samen goed voor miljoenen ritten per jaar; alleen al OV-fiets noteerde in 2024 zo’n 5,9 miljoen ritten en een vloot van circa 22.000 fietsen op 282 locaties. Dat geeft aan hoe geliefd en ingeburgerd delen is—mits het systeem het altijd doet. NS Jaarverslag
Waar gaat het mis voor de gebruiker?
Geen fiets op het moment dat je ‘m nodig hebt. Hubs lopen leeg door pieken (spits, regen), of staan juist vol met defecte fietsen.
Techniek die hapert. Een landelijke IT-storing legde onlangs alle e-sloten van OV-fiets plat; eerder regende het meldingen over onterechte boetes door synchronisatieproblemen. Het vertrouwen krijgt dan een knauw. RTL.nl
Slechte staat van de fiets. Slappe remmen, kale banden, scheve dragers: het zijn kleine issues die direct de veiligheidsbeleving raken.
Maar precies zo’n technologische stap laat zien waar het écht schuurt: operatie. Een RTL-onderzoek liet zien dat de overgang naar elektronische sloten ook tot duizenden onterechte boetes leidde—een issue op het snijvlak van techniek, proces en klantenservice. RTL.nl Dat is exemplarisch: niet het idee deelfiets is lastig, maar de ‘last mile’ in service en onderhoud.
Wat speelt er bij de dienstverlener (operator)?
Strakke regels in de openbare ruimte. Steden sturen steeds scherper op kwaliteit, data en ruimtegebruik. Amsterdam werkt met heldere kaders en vergunningen; dat is goed voor de stad, maar vraagt volwassen operatie van aanbieders. Amsterdam.nl
Unit economics onder druk. De business kan uit—als je draai vindt. Donkey Republic rapporteerde 2024 als eerste jaar met positief EBIT, mede door betere benutting per fiets en slimmere operatie. Dat lukt alleen met hoge uptime en lage servicekosten. Cision News
Diefstal en vandalisme. Met name accu’s en e-bikes zijn geliefd doelwit; regionale cijfers laten een stevige toename van fietsdiefstal zien. Elke gestolen of langdurig defecte fiets verstoort beschikbaarheid én businesscase. AD.nl
Inzetbaarheid is alles: zonder onderhoud geen ‘mobility as a service’
De basis: een plan voor service & (preventief) onderhoud
Preventieve checks met vaste intervallen. Leg vast: elke X ritten of Y dagen banden, remmen, ketting/aandrijving, bouten en verlichting controleren. Niet wachten op storingen, maar vóór zijn.
Modulair onderhoud & parts-standaardisatie. Zelfde remblokken, bandenmaat, dragers en slottypes over de hele vloot. Dat verkort voorraadlijsten, maakt reparaties sneller en verbetert first-time fix.
Slimme telemetrie. E-sloten en trackers leveren data: harde rempieken, lage bandendruk (indirect), foutcodes van het slot. Gebruik die signalen om een fiets preventief uit roulatie te halen vóór de gebruiker het merkt.
Hubgerichte KPI’s. Stuur op beschikbaarheid per hub (bijv. 95% van de tijd ≥ N fietsen beschikbaar), MTTR (gemiddelde reparatietijd) en first-time fix. Publiceer basisstatistiek; dat bouwt vertrouwen.
Rebalancing als vak. Zet voorspelmodellen in (weer, OV-aankomsten, evenementenkalender) en plan herplaatsing/accuswaps vóór de piek.
Waarom zo strikt?
Omdat gebruikers je afrekenen op de laatste ervaring. De markt groeit richting volwassenheid, met aanbieders die zich op winstgevendheid en zakelijke klanten richten—precies daardoor komt het accent op kwaliteit in de operatie te liggen. Dat is ook het beeld uit CROW’s Staat van de Deelmobiliteit 2024: minder vrijblijvende pilots, meer nadruk op volwassen contracten en prestaties. CROW
Wat betekenen storingen en regels concreet?
IT-storing = geen fietsen. Bij elektronische sloten kan één cloud-issue duizenden gebruikers raken. Plan daarom fall-back: offline-ontgrendeling voor lopende ritten, noodopeningsprocedure en snelle statuscommunicatie in-app. (Dat is precies het pijnpunt dat recent naar voren kwam.) RTL.nl
Onterechte boetes? Proces boven techniek. Koppel boetes pas na menselijke check, zeker tijdens uitrol van nieuw slot of app. De recente berichten laten zien hoe snel goodwill verdampt. RTL.nl
Gemeentekaders als kans. Heldere vergunningen met eisen aan stalling, data en uptime zorgen voor minder overlast én voorspelbaarheid. Operators die hun onderhoud op orde hebben, winnen deze tenders. Amsterdam.nl
Wat jij als gebruiker merkt van goed onderhoud
Altijd een fiets als je aankomt. Rebalancing + preventive maintenance = minder ‘lege’ hubs.
Fietsen voelen veilig en fris. Remt goed, schakelt soepel, geen rammels.
Transparantie bij storingen. Duidelijke melding, alternatief in de buurt en geen gedoe met boetes achteraf.
Snellere ritstart. Snel slotcontact, app die direct ontgrendelt; geen scan- of bluetooth-gedoe.
Conclusie
Deelfiets werkt als het voelt als kraanwater: je rekent erop. Dat lukt alleen met scherpe regie in de stad, én een operator die service & onderhoud ziet als core business. De techniek is belangrijk, maar inzetbaarheid is beslissend.
