De vrachtfiets is geen gadget meer: waarom de echte winst in het systeem zit
De vrachtfiets is bezig aan een stille volwassenwording. Niet alleen omdat de techniek beter wordt, maar vooral omdat steden veranderen: minder ruimte, meer drukte, strengere regels, hogere parkeerkosten. In dat krachtenveld wordt “met de bus de binnenstad in” steeds minder vanzelfsprekend.
Tegelijk: de vrachtfiets is óók geen magische vervanger van elke bestelbus. De vraag is dus niet: kunnen we een vrachtfiets kopen?
De vraag is: kunnen we de logistieke keten slimmer inrichten, zodat de vrachtfiets het logische voertuig wordt voor een deel van de ritten?
1) Groei: de markt beweegt, maar cijfers zijn (nog) onvoldoende bevestigd
RVO beschrijft dat Transport en Logistiek Nederland (TLN) begin 2022 ruim 3.500 vrachtfietsen in logistieke inzet schatte, met een mogelijke groei richting bijna 10.000 in 2025 en zet daar meteen bij dat vrachtfietsen niet specifiek worden geregistreerd, dus dat het om schattingen gaat. RVO.nl
KiM noemt eveneens dat er circa 3.500 vrachtfietsen voor logistieke activiteiten rondreden en dat dit aantal groeit. Kimnet
Duiding: dat “onzekere” cijfer is juist veelzeggend: het groeit zó snel dat de statistiek het nauwelijks bijhoudt.
2) De echte aanjager: regels + ruimte (en die druk neemt toe)
De komende jaren komen in Nederland op meerdere plekken zero-emissiezones voor stadslogistiek. Overheidssamenvattingen beschrijven dat tussen 2025 en 2030 in 28 steden en op Schiphol zero-emissiezones komen, met toegangsregels die vooral bestel- en vrachtauto’s raken. ondernemersplein.overheid.nl
Het effect in de praktijk: ondernemers moeten herontwerpen. Minder “rechtstreeks met de bus”, meer “slim combineren”: bundelen, overslaan, fiets-last-mile.
3) Potentieel: hoeveel ritten kán de vrachtfiets overnemen?
KiM bundelt internationale studies waaruit volgt dat 10%–40% van stedelijke goederenritten in potentie met elektrische vrachtfietsen/LEVV’s kan, als er micro-hubs aanwezig zijn. Kimnet
Daarbij plaatst KiM belangrijke nuance: sommige methoden zijn ambitieuzer (bijv. vuistregel “<7 km en <200 kg”), andere zijn conservatiever (bijv. uit pilots/expertsessies komt ook 10–15% als potentie-inschatting naar voren). Kimnet
Kort gezegd: het potentieel is reëel, maar het hangt af van:
Micro-hubs / overslag (zonder hub blijft de actieradius- en bundelvraag knellen),
Type zending (gewicht, volume, koeling),
Organisatie (planning, personeel, onderhoud).
4) Kosten en CO₂: aantrekkelijk, maar niet één-op-één voor iedereen
RAI verwijst naar KiM: bij één-op-één vervanging is een elektrische vrachtfiets 10–15% goedkoper dan een bestelbus. RAI Vereniging
RAI noemt ook grote CO₂-verschillen (o.a. lager dan diesel- en elektrische bestelauto), inclusief aannames over productie en elektriciteit. RAI Vereniging
De Fietsfluisteraar-kanttekening: één-op-één vervanging is niet de standaardroute. De sterkste businesscase ontstaat meestal bij ketenoptimalisatie: minder zoek- en parkeertijd, kortere stop-tot-stop tijden, en slimmer bundelen via hubs.
RVO is hier praktischer (en eerlijker): in veel steden worden parkeerplekken schaarser en duurder, en juist dat maakt ondernemers gevoeliger voor alternatieven zoals de vrachtfiets. RVO.nl
5) Wanneer werkt het wél? De “vrachtfiets-check” in 90 seconden
Gebruik dit als snelle check:
Kansrijk als:
Je veel korte ritten hebt in (binnen)stedelijk gebied,
Je leveringen kunt bundelen (routes plannen i.p.v. losse spoedjes),
Je kunt werken met (micro-)hubs of een slimme overslag aan de rand.
Minder kansrijk als:
Zendingen groot/volumineus of koel/gespecialiseerd zijn,
Je afhankelijk bent van “alles in één voertuig, in één ronde, over grotere afstand”.
KiM laat zien hoe zo’n potentie vaak wordt benaderd: “<7 km en <200 kg” kan in sommige analyses een groot deel van ritten omvatten, maar KiM wijst er nadrukkelijk op dat volume en koeltransport beperkingen kunnen zijn. Kimnet
De succesfactor die iedereen onderschat: hubs + mensen + onderhoud
RVO vat leerervaringen uit de praktijk samen. Drie die je bijna altijd terugziet:
Hubs zijn essentieel
RVO stelt expliciet: overslaghubs aan de rand van binnensteden zijn vaak noodzakelijk; de afstand tot het bezorggebied mag niet te groot zijn om het rendabel te houden. RVO.nlJe personeel “switcht” niet automatisch van bus naar fiets
De vrachtfiets rijdt (vaak) op het fietspad, vraagt ander verkeersgedrag en aandacht voor parkeren; training en gedragsverandering zijn belangrijk. RVO.nlOnderhoud is geen bijzaak, maar beschikbaarheid
Bij intensief gebruik is frequent onderhoud belangrijk; slijtage van onderdelen kan hoger liggen als de fiets niet ontworpen is voor zware logistieke inzet. RVO.nl
7) Welke vrachtfiets bedoelen we eigenlijk?
RVO beschrijft dat er meerdere types zijn (verschillen in afmeting, wielen, laadcapaciteit, vermogen) en noemt indicatief dat er compacte modellen bestaan (bijv. 100–150 kg) en grotere vrachtfietsen (bijv. 250–350 kg). RVO.nl
Ook het gevoel van veiligheid/stabiliteit speelt mee: gebruikers ervaren bij 3- en 4-wielers vaak meer stabiliteit, bij 2-wielers juist meer snelheid/flexibiliteit. RVO.nl
Praktijkadvies: kies dus niet “de vrachtfiets”, maar kies een inzetprofiel (route, stops, lading, infrastructuur) en pas dáár het voertuig op aan.
Wat betekent dit voor de fietser?
Meer vrachtfietsen betekent niet automatisch “beter”. Het betekent vooral: meer menging op fietspaden en in fietsstraten. RVO benoemt al dat de vrachtfiets vaak op het fietspad rijdt en dat veilig gebruik/training aandacht vraagt. RVO.nl
Dat heeft drie gevolgen:
Infrastructuurdruk: breedte, bochten, obstakels, laden/lossen.
Gedrag en voorspelbaarheid: snelheidverschillen, zichtlijnen, dode hoekjes.
Regie door gemeenten en opdrachtgevers: niet alleen “toestaan”, maar ook inrichten (laad/losplekken, routeregels, handhaving waar nodig).
De vrachtfiets is dus een kans voor schonere steden, maar alleen als we óók de straat eerlijk organiseren.
Nieuw: vrachtfietseninfo.nl
De vrachtfiets is in rap tempo volwassen geworden — en daarmee groeit ook de behoefte aan één plek waar je alles overzichtelijk terugvindt: van typekeuze (2/3/4-wiel, aanhanger) en laadcapaciteit tot praktijkcases, hubs, regelgeving, veiligheid en een nuchtere businesscase. Daarom lanceren we in Q1 van 2026 vrachtfietseninfo.nl: een onafhankelijk platform dat de vrachtfiets centraal zet en ondernemers, beleidsmakers en de sector helpt om sneller betere keuzes te maken.
Wil je niets missen? Meld je aan voor onze 100% vrachtfiets-nieuwsbrief via de link.
